« terug naar overzicht

Knelgevaar door laadklep

Hoe ongevallen te voorkomen bij het lossen van een vrachtwagen? Een vrachtwagenchauffeur raakt gewond bij het lossen als hij de laadklep van de vrachtwagen wil openen. Zijn vinger raakt bekneld wanneer hij tegelijkertijd verschillende handelingen verricht. Daarnaast is het ongeval ook te wijten aan gebrekkig onderhoud van de laadklep en aan verouderde apparatuur.

Situatiebeschrijving
Vrachtwagens zijn over het algemeen uitgerust met hydraulische laadkleppen die het hoogteverschil tussen de laadvloer en het straatniveau overbruggen. Goederen, zoals verrijdbare containers bij levensmiddelenbedrijven, kunnen hierdoor snel worden in- en uitgeladen. Tijdens het transport over de weg staat deze klep verticaal en sluit bij de laadruimte af. Als er gelost of geladen moet worden, opent men de laadklep en met behulp van hydraulische cilinders wordt deze dan horizontaal omlaag gebracht totdat hij op het wegdek rust. De cilinders worden bediend vanaf een bedieningskastje met drukknoppen. Dit kastje bevindt zich aan de rechterzijde van de laadbak, direct naast de hydraulische cilinders. Voordat de klep kan worden geopend moet hij eerst worden ontgrendeld.

Ongeval
Een vrachtwagenchauffeur kreeg opdracht om enkele pallets bij een toeleveringsbedrijf af te leveren. Nadat hij zijn wagen geparkeerd had, wilde hij de laadklep aan de achterzijde van de laadbak openen. Het lukte hem in eerste instantie niet om de borgpen van de vergrendeling horizontaal te verschuiven. Hij stond bij de bedieningskast aan de rechterzijde van de laadbak. De chauffeur drukte vervolgens met zijn linker wijsvinger tegen de pen en duwde hem terug in de ontgrendelde stand. Tegelijkertijd opende hij de laadklep. Hij activeerde daarbij de daalbeweging vanaf de bedieningskast. Het topje van zijn vinder werd afgekneld tussen de laadklep en het staande profiel van de laadbak. Het slachtoffer liep blijvend letsel op.

Oorzaak
Zoals vaak zijn er ook bij dit ongeval meerdere oorzaken aan te wijzen. Daaronder vallen onoplettendheid, een gebrekkig onderhoud en het niet toepassen van de laatste stand van de techniek. Het is duidelijk dat de vrachtwagenchauffeur het ongeval deels aan zichzelf te wijten heeft. Hij had eerst de laadklep moeten ontgrendelen voordat hij de daalbeweging activeerde via een knop in de bedieningskast. Daarnaast bleek de borgpen van de vergrendeling van de laadklep niet gangbaar te zijn. Het verschuiven van de staaf ging uitermate stroef. Bovendien was het handvat afgebroken. Indien de bedieningskast was uitgerust met een tweehandenbediening had dit ongeval niet kunnen plaatsvinden. Deze oudere vrachtwagen was nog niet uitgerust met een dergelijke bedieningskast.

Voorkomen
Het borgsysteem van de laadklep behoort regelmatig te worden geďnspecteerd en onderhouden. Het mag niet voorkomen dat er lange tijd wordt doorgewerkt met een zeer moeilijk te verschuiven borgpen en een afgebroken handgreep. Fundamenteler voor het voorkomen van dit soort ongevallen is de uitvoering van het bedieningsorgaan. In de Europese norm NEN-EN 1756-1 wordt specifiek ingegaan op het gevaar van klem raken en afknellen. Door een juiste plaatsing en uitvoering van de bedieningskast kunnen dit soort ongevallen worden voorkomen. Bij een dergelijke uitvoering moeten tegelijkertijd twee knoppen worden ingedrukt, de zogenaamde tweehandenbediening.

Wettelijk kader
De vergrendeling van het borgsysteem functioneerde al lange tijd slecht. Er was dus geen sprake van toereikend onderhoud. Een boeterapport werd daarom aangezegd op basis van artikel 7.5, lid 1 van het Arbeidsomstandighedenbesluit. Het was echter ook goed mogelijk geweest om artikel 7.13, lid 5 en 6 ten laste te leggen. Het bedieningskastje was namelijk niet geplaatst en uitgevoerd volgens de norm NEN-EN 1756-1 en beantwoordde dus niet aan de ‘stand van de techniek’.